Pijn in onderbuik oorzaken

Veel voorkomende oorzaken pijn in onderbuik - algemeen

Iedereen heeft wel eens last van pijn in de onderbuik en buikpijn zonder voorafgaand trauma gaat meestal -eventueel met een warme kruik op de buik- vanzelf weer over omdat de oorzaak in veel gevallen niet zo ernstig is. Toch kan de pijn ook een teken zijn van een meer ernstige onderliggende aandoening of ziekte. In dat geval moet de huisarts geraadpleegd worden. Hieronder worden de tien meest courante oorzaken van pijn in de onderbuik behandeld, zie zowel mannen als vrouwen kan treffen. Specifieke oorzaken van pijn in de onderbuik bij vrouwen worden op een andere pagina behandeld.

 

 

Pijn in onderbuik door prostaatontsteking

Bij een prostaatontsteking, ook wel 'prostatitis' genoemd, is het klierweefsel in de prostaat ontstoken. De prostaat is ongeveer zo groot als een walnoot of kastanje en ligt onder de blaas van de man. Een prostaatontsteking wordt meestal door bacteriën veroorzaakt die via de plasbuis de blaas binnendringen en daar aan de blaaswand vastkleven. Vanuit de blaas dringen ze vervolgens door tot het weefsel van de prostaat. Daarom gaat een prostaatontsteking vaak gaat gepaard met een blaasontsteking. Een prostaatontsteking kan ook het gevolg van zijn een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Een prostaatontsteking gaat gepaard met pijn in de onderbuik, in de liezen, in de rug en pijn tussen de anus en de balzak. Ook hebben veel mannen met prostaatontsteking het gevoel dat ze vaker moeten plassen, maar als ze plassen dan is dit meestal een kleinere hoeveelheid dan normaal. Ook hebben ze een zwakkere straal. De plas ophouden kan ook moeilijk zijn en het plassen kan branderig aanvoelen.

Pijn in onderbuik door obstipatie (verstopping)

Vooral bij oudere mensen en kinderen kan obstipatie aanleiding geven tot buikpijnklachten. Bij PDS staat de buikpijn op de voorgrond met meestal wisselend ontlastingspatroon (diarree/verstopping). Bij obstipatie treedt er buikpijn op met het gevoel helemaal verstopt te zitten. De stoelgang is traag en het komt voor dat men enkele dagen gene ontlasting heeft.

Obstipatie wordt gekenmerkt door harde en droge ontlasting, welke met veel pijn en moeite geloosd wordt. Naast verstoppingsklachten, kan de persoon klagen over een opgeblazen gevoel in de buik waarbij de kleren steeds strakker gaan zitten. Ook kan de eetlust afnemen. 

Obstipatie kent veel verschillende oozaken:

  • verkeerde eet-, drink- en leefgewoonten: verkeerde voeding (vooral vezelarme voeding), te weinig drinken en een tekort aan beweging, waardoor de darmen te traag werken en de ingedikte voedselresten met moeite door de darm worden voortbewogen;
  • darmziekten kunnen ertoe bijdragen dat het voortbewegen van de ontlasting bemoeilijkt wordt;
  • andere onderliggende ziektebeelden, zoals neurologische beelden (Parkinson of multiple sclerose), psychiatrische beelden (depressie) of bepaalde systemische aandoeningen (hyperthyreoïdie - te snel werkende schildklier);
  • medicijngebruik (codeïne, ijzerpreparaten, plasmiddelen, psychofarmaca);
  • een verkeerde ontlastingsgewoonte (het ophouden van de ontlasting). 

De behandeling bestaat uit het wegnemen of verhelpen van de oorzaak. Voor een gelijkmatige werking van de darm is het volgende belangrijk:

  • vezelrijk dieet;
  • frequente maaltijden;
  • voldoende drinken; en
  • regelmatige lichaamsbeweging.

De huisarts kan bij hardnekkige obstipatie laxeermiddelen voorschrijven, zodat de ontlasting zachter wordt en de darm tot extra peristaltiek aangezet wordt.

Blaasontsteking

Een blaasontsteking (cystitis) is een ontsteking van het slijmvlies van de blaas en wordt meestal veroorzaakt door een bacterie die via de plasbuis de blaas binnendringen. Blaasontstekingen komen bij vrouwen veel vaker voor dan bij mannen. Dit komt doordat bij vrouewen zowel de plasbuis als de afstand van de anus naar de plasbuis aanzienlijk korter is dan bij mannen, waardoor bacteriën meer kans maken. Maar ook tijdens het vrijen kunnen bacteriën gemakkelijk in de plasbuis terechtkomen.

Bij kinderen kan een afwijking aan de urinewegen een blaasontsteking veroorzaken, maar meestal is het niet duidelijk waardoor het veroorzaakt wordt. Bij mannen gaat een blaasontsteking niet zelden gepaard met een prostaatontsteking (prostatitis). 

Symptomen van een blaasontsteking bij mannen en vrouwen zijn:
  • pijn en/of een branderig of stekend gevoel tijdens het plassen en/of in de onderbuik;
  • frequenter plassen en aandrang om te plassen, waarbij steeds kleine beetjes urine uitgeplast wordt;
  • troebele of dondere urine, die sterk kan ruiken;
  • (sporen van) bloed in de urine;
  • gevoel van onwel zijn en zwakte of koortsig gevoel.
Symptomen van blaasontsteking bij kinderen kunnen zijn:
  • algehele malaise;
  • prikkelbaarheid;
  • beperkte eetlust;
  • (neiging tot) braken;
  • (vage) buikpijnklachten;
  • pijn bij het plassen.
 

Psychische oorzaken

Vooral terugkerende buikpijn kan ook worden veroorzaakt wordt door angsten, zorgen en andere psychische problemen. Het blijkt dat vooal oudere mensen met een depressie of angststoornis vaak lichamelijke klachten vertonen die maar niet overgaan. Voorbeelden hiervan zijn hoofdpijn en/of buikpijn. Hierdoor kan het gebeuren dat een depressie niet goed herkend wordt.

Chronisch inflammatoir darmlijden

Chronisch inflammatoir darmlijden (inflammatory bowel disease, afgekort IBD) -daaronder valt zowel colitis ulcerosa als de ziekte van Crohn- kan aanleiding geven tot chronische, aanhoudende buikpijnklachten in de vorm van:

  • buikkrampen;
  • opgezette buik; en
  • diarree.

Bij heftige ziekte-activiteit kunnen andere klachten op de voorgrond staan:

  • diarree met bloed en slijm;
  • algehele malaise;
  • gewichtsverlies; en
  • koorts.

Vooral bij de ziekte van Crohn kan chronische pijn -vooral pijn rechtsonder in de buik- voorkomen. Beide aandoeningen manifesteren zich meestal tussen het dertigste en veertigste levensjaar.

Seksueel overdraagbare aandoening (soa)

Een seksueel overdraagbare aandoening (soa) is een infectie die vooal tijdens de geslachtsgemeenschap van persoon op persoon wordt overgedragen. Onder de bacteriële infecties behoren chlamydia, gonorroe en syfilis. Trichomoniasis is een protozoale infectie en onder meer herpes genitalis en genitale wratten zijn virusinfecties. 

Het angstaanjagende van soa's is dat de infectie meestal symptoomloos verloopt, maar ondertussen wel schade kunnen aanrichten en andere mensen besmet kunnen worden. Seksueel overdraagbare aandoeningen kunnen leiden tot allerlei complicaties zoals onvruchtbaarheid. Ze kunnen ook een rol spelen bij de ontwikkeling van andere aandoeningen, zoals eileiderontsteking, bijbalontsteking en baarmoederhalskanker. Het zijn de bacteriële soa's, zoals chlamydia en gonorroe, waarbij veelal geen symptomen optreden.

  Bacteriële soa-symptomen zijn onder meer:
  • een ongewone afscheiding uit de penis, vagina of anus;
  • bloedverlies na seks of tussentijds bloeden bij vrouwen;
  • vrouwen: pijn bij diepe penetratie bij het vrijen;
  • pijn in het bekken of pijn in onderbuik;
  • koorts en ernstig ziek-zijn;
  • irritatie, pijn of jeuk in de buurt van de geslachtsdelen of anus;
  • pijn tijdens het urineren of vaker plassen dan normaal. 
Bacteriële soa's worden behandeld met antibiotica.

Let op: een relatief veel vookomend gevolg van (onbehandelde) chlamydia bij vrouwen is (chronische) buikpijn.   Genitale wratten en herpes genitalis zijn de twee meest voorkomende virale infecties. De symptomen van genitale herpes zijn:
  • een prikkelend, branderig of tintelend gevoel rond de geslachtsdelen;
  • pijnlijke, met vocht gevulde blaasjes op de geslachtsorganen (soms ook op de dijen, billen en/of liesstreek, of in de mond of het rectum na respectievelijk orale of anale seks);
  • pijn bij het plassen;
  • opgezette en pijnlijke lymfeklieren in de liezen;
  • koort en spierpijn;
  • hoofdpijn;
  • vaginale afscheiding bij vrouwen;
  • buikpijn.
Na ongeveer 10 tot 21 dagen verdwijnen de symptomen, maar er volgen vaak nieuwe aanvallen op dezelfde plaats. Genitale herpes is niet te genezen, maar de arts kan evetueel bij een aanval een antiviraal medicijn voorschrijven. 
  Genitale wratten zijn ontsierende huidgroeisels die worden veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV).

Klik hier voor een overzicht van alle soorten soa.

Prikkelbare darm syndroom (PDS)

Het prikkelbare darm syndroom (afgekort als PDS) is een veel voorkomende aandoening, welke zich uit in de volgende klachten:

  • buikpijn links onder in de buik (continu of intermitterend);
  • hevige krampen of steken in onderbuik;
  • opgeblazen gevoel;
  • winderigheid;
  • stoelgangproblemen, zoals afwisselend diarree en obstipatie (verstopping);
  • slijm bij de ontlasting, zonder bloedbijmenging.

Bovengenoemde klachten doen zich met tussenpozen voor en kunnen jarenlang aanhouden, waarbij de ernst en de mate varieert per person. Meer vrouwen dan mannen hebben PDS.

Pijn in onderbuik door buikgriep

Buikgriep is de populaire verzamelnaam voor klachten die samenhangen met een maagdarminfectie (gastro-enteritis), vaak veroorzaakt dor een bacterie, virus of parasiet. Deze ziekteverwekkers tasten de darmwand aan wat klachten tot gevolg heeft als:
  • verminderde eetlust;
  • misselijkheid en (neiging tot) braken of overgeven;
  • diarree;
  • buikpijn, buikkrampen. 
  Virale gastro-enteritis komt het meeste voor en is een belangrijke oorzaak van ernstige diarree bij zowel volwassenen als kinderen. Veel soorten virussen kunnen leiden tot gastro-enteritis. Wereldwijd is het norovirus verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de gevallen van acute buikgriep. Een andere virale boosdoener die vaak voor klachten zorgt, is het rotavirus. Het komt vaak voor bij schoolgaande kinderen. Uitbraken kunnen ook voorkomen in verpleeghuizen.
  Deze virussen wordt vaakl overgedragen van mens op mens door contact met braaksel of ontlasting, maar het kan ook aanwezig zijn in voedsel of drinken. Symptomen van virale gastro-enteritis verschijnen meestal binnen 4 tot 48 uur na blootstelling aan besmet voedsel of water.   Kinderen, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen het meeste risico om besmet te raken.

Klik hier voor een uitgebreid artikel over buikgriep.

Voedselallergie en voedselintolerantie

Overgevoelige reacties op voedsel komen vaak voor. De termen voedselallergie en voedselintolerantie hebben hier betrekking op. Voedselintolerantie komt vaker voor dan voedselallergie. Een voedselintolerantie kan leiden tot een aantal van dezelfde symptomen als een voedselallergie, waardoor mensen de twee overgevoeligheidsreacties vaak met elkaar verwarren.   Een voedselallergie is een abnomale reactie van het immuunsysteem op bepaalde voedselbestanddelen. Er kunnen daarbij verschillende symptomen ontstaan, zoals jeukende uitslag (galbulten, eczeem, oedeem of ophoping van vocht in bijvoorbeeld oogleden, mond, lippen), klachten aan de luchtwegen (astmatische klachten als piepen, kortademigheid), neusklachten, oogklachten, maar ook klachten aan het maagdarmstelsel:
  • prikkelend gevoel in de mond;
  • (neiging tot) braken;
  • diarree of juist obstipatie (verstopping);
  • misselijkheid;
  • bij een baby: weigeren van borst- of flesvoeding.
Een heel klein beetje van het allergeen kan bij voedselallergie al een reactie uitlokken. 
In sommige gevallen kan een allergische reactie op voedsel zeer ernstig of zelfs levensbedreigend zijn. Zo kan het een anafylactische shock veroorzaken, een acute medische noodsituatie. De klachten die gepaard gaan met voedselintolerantie zijn daarentegen vaak minder ernstig en blijven vaak beperkt tot problemen met de spijsvertering.
Bij voedselintolerantie is het afweersysteem niet betrokken, maar hangen de symptomen samen met bepaalde voedingsbestanddelen die van nature in ons voedsel kunnen voorkomen. Het kan hierbij gaan om melk of tarwemeel en binnen enkele minuten tot uren kunnen de volgende symptomen optreden:
  • misselijkheid en overgeven;
  • buikpijn;
  • diarree;
  • (soms) spierpijn of hoofdpijn.

Waneer de oozaak van de intolerantie is ontdekt -door uitsluiting van verdacht voedsel in het dieet- dan kan men dit voedsel vermijden, zodat de klachten niet meer optreden.

 


Geschreven door